Learning Environment – lessen uit de natuur

Interview met Oliver Heath

Oliver Heath was in februari op bezoek bij Maasdam. Onze collega, Tom, liet deze kans niet voorbij gaan en interviewde de autoriteit op het gebied van duurzame architectuur en Biophilic Design (zie hier het verslag van het evenement waar Oliver Heath aanwezig was).

In dit artikel wordt een deel van dit gesprek beschreven: een vraaggesprek over de toepassing van Biophilic Design in het onderwijs. De vragen en antwoorden zijn samengevat en vertaald uit het Engels.

Wat is jouw eerste tip voor de inrichting van een ruimte volgens Biophilic Design?

De manier waarop je een ruimte in moet richten hangt altijd erg af van wat je met die ruimte wilt bereiken.

Biophilic Design bevat drie basis onderdelen:

1) een directe connectie met de natuur, bijvoorbeeld met planten, daglicht of ventilatie;
2) een indirecte (symbolische) connectie met natuur, door middel van het toepassen van natuurlijke materialen, patronen of kleuren;
3) de manier hoe mensen zich voelen in de ruimte, de emotionele reactie op een omgeving.

Op welke van deze onderdelen de nadruk ligt, dat hangt sterk af van het doel. Een ruimte kan gericht zijn op een optimaal concentratievermogen, op het ontspannen en terugtrekken van mensen, op sociale interactie of op een optimale creatieve stimulans. Biophilic Design kan worden toegepast op veel verschillende manieren, om veel verschillende doelen te behalen.

Biophilic Design wordt in de zorg veel toegepast voor het creëren van een Healing Environment, daar wordt ook veel over geschreven en gesproken. In het onderwijs lijkt Biophilic Design echter nog wat onderbelicht. Waarom is dit zo?

Dat klopt. Biophilic Design is een nieuwe en belangrijke wetenschap die nog erg aan het opkomen is. We merken dat de mensen langzaam wakker worden voor de voordelen van Biophilic Design maar het wordt nog zeker niet overal toegepast.

We zien wel dat de mensen aan het onderwijs-front de principes begrijpen en toepassen. Zij omarmen Biophilic Design. Je denkt nu waarschijnlijk dat ik het heb over universiteiten en scholen, maar dat heb ik niet. Het gaat hier over bedrijven als Google, Apple en Amazone, zij zijn de nieuwe leeromgeving. Ze noemen hun hoofdkantoren niet voor niets ‘campus’. Die bedrijven zijn verwikkeld in een ‘war-on-talent’ en gerbuiken de omgevingen als een concurrentiemiddel door een optimale leeromgeving aan te bieden.

De traditionele scholen en universiteiten zien deze ontwikkeling en zien langzaam dat zij daar ook iets mee kunnen. We zien daarom dat universiteiten ook wat Biophilic Design elementen beginnen te adopteren. Vaak nog met als doel om duurzaamheids-doelstellingen te bepalen, meer daglicht betekent immers ook dat er minder kunstlicht nodig is. Maar ook steeds vaker omdat er veel wetenschappelijk bewijs is voor het effect van daglicht en natuur op leerprestaties van leerlingen. Er zijn bijvoorbeeld studies die aantonen dat studenten, bij een sterke connectie met natuur, 20-25% sneller kunnen leren, 10-14% hogere testresultaten behalen en dat de absentie wordt gereduceerd.

Wat bijvoorbeeld een interessant onderzoek is over het effect van Biophilic Design in het onderwijs, is een onderzoek dat keek naar het effect van de toevoeging van houten muurpanelen in klaslokalen. Het bleek dat de hardslag van leerlingen aanzienlijk werd verlaag bij de inzet van die houten muurpanelen. De leerlingen werden dus veel minder gestrest!

Als kinderen minder gestrest zijn, dan kunnen ze zich beter focussen en betere resultaten behalen, maar vooral een positieve beleving krijgen van onderwijs. Daarnaast; wanneer de leerlingen rustiger zijn, dan kunnen de onderwijzers beter orde bewaren en de leerlingen meer individuele aandacht geven.

Wat voor tips kunnen wij meenemen in onze ontwerpen voor onderwijsinstellingen? Waar kunnen wij ons daarbij het beste op focussen?

We moeten ons allereerst vooral focussen op de connectie met natuur. In het onderwijs is het incorporeren van planten een goede verbetering. Dit kan door middel van uitzicht op planten of door het daadwerkelijk plaatsen van planten in de ruimtes.

We moeten daarnaast erkennen dat veel scholen zich bevinden in stedelijk gebied en dat er daardoor automatisch al een beperkte blootstelling aan natuur aanwezig is. Om toch een Biophilic Design toe te passen moeten we vooral nadenken over de indirecte connecties met natuur, het toevoegen van symbolische natuurlijke elementen in de inrichting. Dit kan door middel van materiaal gebruik en natuurlijke kleuren of patronen.

Als derde tip: het erkennen van de verschillende emotionele statussen die een leerling/student heeft op een dag. Een student moet zich het ene moment intens focussen en zich op een ander moment juist kunnen ontspannen. Eigenlijk is dit het zelfde als in een kantoor: je hebt pieken in concentratie en ontspanning. De omgeving moet deze verschillende emotionele stadia ondersteunen.

Is er een verschil in hoe volwassenen reageren op Biophilic Design en hoe kinderen/studenten reageren op die elementen?

Ik denk dat er wel een verschil is. Dit komt vooral voort uit een sociaal en cultureel en verschil tussen generaties. Oudere generaties hadden nog minder de permanente aanwezigheid van het internet en de verschillende ‘schermen’. Daardoor was er een meer vanzelfsprekende aanwezigheid in de natuur, kinderen speelde vanzelfsprekend buiten en volwassenen zochten ook sneller vermaak in de natuur.

Tegenwoordig is dat contact met de natuur veel lastiger voor kinderen. Er zijn zoveel andere dingen die dringen om aandacht in plaats van de natuur. Het is daardoor veel gemakkelijker voor kinderen om binnen te blijven met bijvoorbeeld een spelcomputer of TV.

De mens wordt intrinsiek aangetrokken tot natuur maar de technologische ontwikkelingen houden het daadwerkelijke contact vaak tegen en vormen hierin een gevaar. Toekomstige generaties moeten zich dus waarschijnlijk meer richten op een bewuste zoektocht naar natuur.

Wat nog goed is om toe te voegen. Iets dat niet gaat om het verschil tussen kinderen en volwassenen, maar om het verschil tussen kinderen. De toepassing van Biophilic Design blijkt een nog groter effect te hebben op kinderen met concentratieproblemen en leerachterstanden dan op kinderen zonder een dergelijke achterstand. Met de huidige krimp in speciaal onderwijs geeft dit een extra motivatie om de principes toe te passen in het onderwijs!

Staat u op het punt om een (her)inrichting te starten in uw onderwijsinstelling? Wij denken graag mee over de het creëren van een optimale Learning Environment. U kunt hier contact met ons opnemen.

Neem contact met mij op

Neem contact met mij op